2 ) سيستم خنک کننده :
احتراق داخل سيلندرهای موتور و حرکت پيستون ها در داخل سيلندرها حرارت زيادی ايجاد می کند و موتور داغ می شود. سيستم خنک کننده ای در اتومبيل تعبيه شده که توسط گردش آب بدور سيلندرها ، موتور را خنک می کند. در اثر حرکت پيستون ها و چرخش ميل لنگ، پولي سر ميل لنگ هم می چرخد. پروانه خنک کننده و واتر پمپ ( پمپ آب ) توسط تسمه اي بنام تسمه پروانه نيروی چرخش خود را از پولی می گيرند.
( سيستم خنك كننده )
با چرخش واتر پمپ ، آب دور سيلندرهاي موتور جريان مي يابد. در هواي سرد زمستان و تا وقتي كه موتور گرم نشده ، ترموستات راه خروج آب از موتور را مي بندد تا با گردش آب ، موتور گرم شود. وقتي موتور به اندازه كافي گرم شد ، ترموستات راه خروج آب را باز مي كند تا آب گرم موتور به رادياتور برسد. با چرخش پروانه آب و عبور هوا از لابلاي پنجره هاي رادياتور آب خنك مي شود. با چرخش واتر پمپ اين آب سرد شده به داخل موتور مكش مي شود تا موتور را خنك كند.
3 ) سيستم سوخت رسانی :
( سيستم سوخت رساني )
با چرخش ميل بادامک ، پمپ بنزين سوخت موجود در باک بنزين را به کاربوراتور تلمبه می کند. کاربوراتور هم بنزين را با هوای تصفيه شده توسط فيلتر هوا مخلوط می کند . خلاء حاصل از پايين رفتن پيستون در سيلندر سوخت را از كاربوراتور مكش مي كند. اين سوخت از كاربوراتور و طريق مانيفيلد ( چند راهه ) ورودي به دريچه ورود سوخت سيلندرها هدايت می شود.
( مانيفيلد ورودي ، سوخت را از كاربوراتور به دريچه هاي ورودي سيلندرها مي رساند )
ميزان ورود سوخت به سيلندرها توسط اهرم تنظيم سوخت که به پدال گاز متصل است کم و زياد می شود . با فشار دادن به پدال گاز، سوخت بيشتری به سيلندرها وارد می شود و انرژی بيشتری به هنگام انفجار توليد می شود و اتومبيل سريعتر حرکت می کند.
( مكش سوخت از كاربوراتور با پايين رفتن پيستون در سيلندر )
هنوز هم براي روشن كردن اتومبيل هاي قديمي در هواي سرد از ساسات استفاده مي كنند. با كشيدن اهرم ساسات ، سوخت غني تري به موتور سرد مي رسد و موتور زودتر روشن مي شود.
دود حاصل از انفجار سوخت داخل سيلندر از طريق دريچه خروجي به مانيفيلد خروجي و از آنجا به اگزوز هدايت مي شود.
( مانيفيلد خروجي و اگزوز متصل به آن)
4 ) سيستم جرقه :
بعد از اينکه سوخت داخل سيلندر ها متراکم شد ، نوبت به کار شمع ها می رسد. شمع ها با ايجاد جرقه در سيلندر باعث انفجار و احتراق سوخت می شوند. اگر موتور اتومبيل 4 سيلندره باشد ، 4 شمع هم نياز دارد که بايد بطور متناوب برق به آنها برسد . برای ايجاد جرقه در سر شمع ها نياز به چندين هزار ولت برق است.
( سيستم جرقه )
برای اين کار ولتاژ 12 ولت باطري يا دينام به کمک سيم پيچ کويل تبديل به ولتاژ بسيار زياد ( حدود 15000 ولت ) می شود. برق تقويت شده از طريق واير ( سيم ولتاژ زياد ) به دلكو و از آنجا با چرخش چكش برق ، به نوبت به سر شمع ها منتقل مي شود.
كويل مانند يك خازن برق را در خود ذخيره مي كند. پلاتين هاي دلكو نقش كليد را بازي مي كند بطوريكه در هر مرتبه باز شدن ، برق قوي ذخيره شده در كويل بصورت جرقه و با چرخش چكش برق به نوبت به سر هر يك از شمع ها منتقل مي شود. لحظه جرقه زدن شمع بايد دقيقا در اواخر زمان تراكم سوخت داخل سيلندر صورت گيرد.
سرعت رساندن جرقه از كويل به شمع ها با دور سنجي كه روي فلايويل ميل لنگ نصب شده ، تنظيم مي شود. براي مثال وقتي سرعت خودرو به 90 كيلومتر در ساعت رسيد ، سيستم جرقه بايد هر ثانيه 100 جرقه توليد كرده و به شمع ها برساند.
( برق از طريق كويل و دلكو به شمع روي سيلندرها منتقل مي شود )
درست كار نكردن موتور و مصرف سوخت بالاي اتومبيل اغلب بخاطر اشكال در سيستم جرقه است. خراب شدن شمع ها و كثيف بودن پلاتين دلكو ( اصطلاحا خال زدن پلاتين ) از عمده ترين دلايل خوب كار نكردن موتور است. شمع ها به مرور زمان فرسوده مي شوند و هر چندماه يكبار بايد تعويض شوند .
5 ) سيستم انتقال نيرو :
همانطوريکه قبلا هم گفتيم با احتراق سوخت ، پيستون های داخل سيلندر ، بالا و پائين می روند. اين حرکت بكمك شاتون ها به حركت چرخشي ميل لنگ حول محور خود تبديل می شود. در انتهای ميل لنگ هم فلايويل قرار دارد.
صفحه کلاچ در تماس با فلايويل نيرو را به چرخ دنده ها ( گيربکس ) منتقل می کند. چرخ دنده ها و گيربکس توسط مکانيزمی سرعت چرخش را براساس خواست راننده (تعويض دنده) تنظيم می کنند. ميله ای بنام ميل گاردان توسط چهارشاخ نيرو را به عقب اتومبيل منتقل می کند. در آنجا ديفرانسيل، چرخش ميل گاردان را عمود برآن به دو چرخ عقب منتقل می کند و باعث چرخيدن چرخها می شود.
در اتومبيل های ديفرانسيل جلو ( مثل پرايد) نيرو به چرخهای جلو منتقل می شود و در اتومبيل های ديفرانسيل عقب مثل پيکان
نيرو به چرخ هاي عقب منتقل مي شود و در اصل اتومبيل با چرخش چرخ هاي عقب حركت مي كند.